Welcome to Marketing Faculty -University of Finance and Marketing (UFM)
(028) 3997 2243 | khoamkt@ufm.edu.vn

Kỹ năng đọc nhanh

01/12/2016
231

Đọc sách đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần cũng như trong quá trình học tập của mỗi người, đặc biệt là đối với học sinh, sinh viên. Khối lượng thông tin cần phải tiếp thu qua sách vở ngày càng tăng, trong khi tốc độ đọc của chúng ta gần như là dậm chân tại chỗ từ sau khi kết thúc quá trình học đọc, dẫn đến hậu quả là không theo kịp tốc độ cập nhật thông tin của thế giới.   

Điều này lại dẫn tới một nhu cầu bức thiết khác, đó là nâng cao tốc độ đọc. Những năm gần đây, ở Việt Nam, có không ít những trung tâm, những lớp học mở ra nhằm truyền bá kỹ năng đọc hiểu nhanh (speed reading) cho học sinh, sinh viên để đẩy nhanh tốc độ tiếp cận và xử lý khối lượng thông tin đồ sộ trong những cuốn giáo trình hàng trăm trang họ phải xử lý trên lớp.

Những cuốn giáo trình hàng trăm trang cần được xử lý

Việc đẩy nhanh tốc độ đọc – hiểu mang lại những lợi ích nhất định. Thứ nhất, về mặt thời gian: một người dành trung bình 2 giờ/ngày để đọc những vấn đề liên quan đến công việc. Nếu có thể tăng gấp đôi tốc độ đọc, bạn sẽ tiết kiệm được 260 – 360 giờ/năm (tương đương 40 ngày làm việc). Thứ hai, về mặt tiền bạc: nếu tổng chi phí công ty của bạn trả cho bạn (tiền lương, thuê văn phòng, thiết bị văn phòng, quyền lợi và lợi ích khác) là 100,000$/năm, và bạn làm việc 40 giờ/tuần, thì lương trung bình của bạn là 48$/giờ. Nếu bạn tiết kiệm 360 giờ/năm thời gian đọc, thì bạn đã tiết kiệm cho công ty bạn 17,280$/năm – đây mới là con số khi bạn gấp đôi tốc độ đọc của mình. Nếu bạn tăng tốc độ đọc lên đến 3 – 4 lần, hoặc thậm chí 6 – 10 lần, thì lượng tiền bạc, thời gian tiết kiệm được còn lớn hơn rất nhiều.

Chính vì vậy, đọc nhanh có thể coi là một kỹ năng thiết yếu trong quá trình học tập và làm việc giữa thời đại bùng nổ thông tin, đặc biệt là đối với sinh viên đại học. Bài viết này sẽ chỉ ra một số quan niệm sai lầm về việc đọc, đưa ra phương pháp đọc và một số thủ thuật đọc nhanh dựa trên tìm hiểu và trải nghiệm của bản thân.

I. Những cách hiểu sai lầm về việc đọc:

1. Đọc phải theo từng dòng, từng chữ:

Trên thực tế, không nhất thiết phải đọc từ đầu dòng đến cuối dòng mà ý chính chỉ tập chung vào 1 – 2 cụm từ.

2. Đọc là công việc nghiêm túc, “khó nhằn”, tốn thời gian:

Hoàn toàn không! Bạn vẫn có thể tự tạo những niềm vui cho mình trong lúc đọc và tiếp thu kiến thức, đặc biệt là khi đọc nhanh – giống như đang tham gia một cuộc đua vậy, rất thú vị.

3. Đọc nhanh sẽ làm giảm khả năng ghi nhớ:

Các kết quả nghiên cứu khoa học cho thấy, khi dừng lại “nhẩn nha” quá lâu ở một vấn đề, bộ não sẽ nhanh chóng trở nên mệt mỏi và nhàm chán, dẫn tới giảm khả năng tập trung và tiếp thu. Vì thế, đừng nghĩ rằng những người lờ rờ từng trang sách, đọc từng câu từng chữ sẽ có kết quả đọc tốt hơn. Thực tế, đọc nhanh có thể nâng cao khả năng hiểu và ghi nhớ.

II. Đọc như thế nào?

1. Loại bỏ tất cả những thứ khiến bạn xao nhãng:

Hãy loại bỏ bất cứ điều gì khiến bạn mất tập trung khỏi cuốn sách đang đọc: tiếng nói chuyện, tiếng nhạc, tiếng TV, chỗ ngồi không thoải mái … Có thể bạn thích làm việc khi có tiếng nhạc du dương, nhưng về lâu dài, bạn có thể bị xao nhãng bởi tiếng nhạc này. Nếu bạn cần đọc sách thật nghiêm túc, hãy loại bỏ tất cả những thứ có thể gây phân tán tư tưởng khi đọc.

Hãy tập trung vào đọc, đừng để những thứ khác làm bạn xao nhãng

2. Xác định mục đích khi đọc:

Đặt những câu hỏi như: “Tại sao mình phải đọc quyển sách này?”, “Mình cần gì ở quyển sách này?” … trước khi bắt đầu đọc – việc này quyết định cách đọc của bạn với từng quyển sách nhất định.

3. Dành 10 phút “đọc trước”:

Hãy đọc lướt qua nội dung quyển sách trong khoảng 10 phút. Đọc lời giới thiệu, tiểu sử tác giả, tóm tắt nội dung, mục lục, chú giải, trích dẫn … để có cái nhìn tổng quan về quyển sách sẽ đọc. Có thể, trong quá trình này, bạn sẽ tìm ra những chương quan trọng (key chapters).

4. Đọc những chương quan trọng:

Hãy sử dụng kỹ năng đọc – hiểu nhanh sẽ được giới thiệu dưới đây để đọc những chương này. Bạn không cần phải đọc hết những chương khác rồi mới đọc các chương quan trọng, cũng như không nhất thiết phải đọc các chương quan trọng trước bằng kỹ năng đọc nhanh. Tuy nhiên, nắm được các chương quan trọng rồi, việc tiếp cận những chương còn lại sẽ dễ dàng hơn.

III. Kỹ năng Đọc nhanh:

1. Nâng tốc độ đọc “an toàn”:

Bên cạnh kỹ năng, tốc độ đọc “an toàn” (nghĩa là tốc độ đọc mà ở mức đó, bạn cảm thấy bản thân dễ dàng đọc và tiếp thu thông tin) là một yếu tố quan trọng quyết định tốc độ đọc thực tế của bạn. Cũng như việc học tập các kỹ năng khác, nếu bạn tập trung 100% tâm sức vào việc nâng cao kỹ năng đọc, bạn đã đi được một nửa quãng đường rồi. Nếu cuốn sách bạn đọc chỉ đơn giản là một cuốn truyện giải trí một buổi chiều cuối tuần, thì điều này là không cần thiết. Nhưng một khi đã có ý định trở thành một người đọc nhanh thực thụ, bạn nên đặt ra yêu cầu cao hơn cho bản thân.

2. Coi quyển sách là một “mỏ quặng”, thay vì một “mỏ vàng”:

Sách vở là kho vàng của nhân loại. Nhưng đó không phải một kho vàng lộ thiên – người đọc phải sàng lọc qua tầng tầng lớp lớp “quặng” để tìm ra vàng tinh chất. Điều này cũng có nghĩa là, thay vì rà soát từng con chữ, từng dấu chấm câu, bạn cần phải xác định: đọc để tìm kiếm những thông điệp mà cuốn sách truyền tải, không phải để thuộc lòng từng câu từng chữ.

3. Không đọc thầm:

Chúng ta bắt đầu học đọc bằng cách đọc thành tiếng. Và với phần lớn học sinh, sinh viên, quá trình đọc-thành-tiếng này vẫn tiếp diễn, dưới hình thức đọc nhẩm trong đầu thay vì đọc thành lời như học sinh tiểu học. Để đọc nhanh, bạn phải loại bỏ (hoặc ít nhất là giảm thiểu) thói quen này. Hãy coi mắt như cánh cửa tiếp nhận trực tiếp kiến thức từ sách, và bỏ qua cửa thính giác.

4. Học cách chỉ tay khi đọc:

Nghe có vẻ lạ lùng và ngược đời – chúng ta vẫn thường nghĩ lần tay theo những dòng chữ sẽ khiến tốc độ đọc giảm xuống. Trên thực tế, ngón tay sẽ là người chỉ đường cho bạn, giữ bạn ở tốc độ đọc nhanh nhưng ổn định và tập trung, đồng thời tránh cho bạn việc đọc lại. Mỗi người có một cách chỉ tay khi đọc khác nhau – hãy tự tìm hiểu cách chỉ tay phù hợp nhất cho bản thân bạn.

Chỉ tay khi đọc giúp bạn giữ được tốc độ nhanh và độ tập trung

5. Bỏ thói quen đọc lại:

Trong lúc đọc, chúng ta có xu hướng quay lại tìm đọc những từ mình đã bỏ sót trước khi tiếp tục đọc. Đây là một trở ngại đáng kể đối với việc nâng tốc độ đọc. Để giảm thiểu thói quen này, đầu tiên, hãy dũng cảm tự thú nhận với bản thân: “Tôi có đọc lại”. Tiếp theo, cố gắng tự nhận thức được lúc nào mình đang đọc lại. Cuối cùng, khi muốn quay lại đọc một vài từ đã bỏ sót, hãy vượt qua cảm giác ấy và tiếp tục đọc, trừ khi những từ bạn bỏ sót là từ khóa quan trọng trong câu.

6. Mở rộng tầm nhìn thị giác:

Cũng giống như tập thể dục để tăng cường thể lực, bạn cũng có thể mở rộng tầm mắt để tiếp thu một lượng thông tin đầu vào lớn hơn khi đọc. Ví dụ, thay vì đọc tuần tự từ trái sang phải theo từng dòng, hãy tưởng tượng một dòng kẻ chạy giữa các dòng chữ thực và đưa mắt theo dòng kẻ vô hình đó – giống như khi lái xe, tầm mắt bạn phải mở rộng ra cả hai bên đường. Ban đầu, bạn có thể đọc 2 dòng cùng một lúc, dần dần tăng lên 3, 4 … dòng, tốc độ đọc cũng theo đó mà từ từ nâng lên.

7. Tìm đọc các từ khóa:

40 – 60% các từ trên một trang sách không chứa các thông tin cần thiết và quan trọng đối với bạn. Thậm chí, nếu những từ “thừa” đó bị xóa khỏi trang sách, bạn vẫn có thể hiểu nội dung chính của trang sách đó thông qua những “từ khóa” quan trọng còn lại. Hãy tập tìm đọc những từ khóa đó để đọc nhanh hơn, hiệu quả hơn.

8. Tránh “nghỉ” mắt:

Trong lúc đọc, mắt bạn sẽ tạm thời dừng lại ở vài từ, trước khi quay lại tiếp tục đọc. Khi còn nhỏ, mắt bạn nghỉ lại ở từng từ bạn đọc tới; dần dần, số lần nghỉ mắt này sẽ giảm xuống. Hãy cố gắng giảm thiểu số lần nghỉ mắt này – đọc liên tục để việc tiếp thu thông tin được mạch lạc, không bị gián đoạn.

Nên tránh nghỉ mắt khi đọc

9. Tạm nghỉ ngắn:

Khác với khái niệm “nghỉ mắt”, tạm nghỉ ngắn nghĩa là tạm thời rời khỏi trang sách một vài phút trước khi quay lại đọc. Rất nhiều tài liệu nghiên cứu đã cho thấy: đọc nhanh liên tục vài giờ liên tục cho hiệu quả thấp hơn đọc nhanh và tạm nghỉ năm ba phút trước khi tiếp tục. Việc tạm nghỉ ngắn giúp não bạn có thời gian nạp lại năng lượng, tránh mất tập trung và nhàm chán khi đọc.

10. Đặt thời gian:

Bạn có một quyển giáo trình vài trăm trang cần “giải quyết” trong một buổi tối? Hãy tự quyết định xem mình nên đọc ở tốc độ nào. Ví dụ, nếu bạn chọn tốc độc cho mình là 100 trang/giờ, tức là 50 trang/nửa giờ, xấp xỉ 16.6 trang/10 phút, 1.6 trang/phút … Giống như tham gia một cuộc đua vậy! Hãy tự thách thức bản thân để nâng tốc độ đọc của chính mình.

 IV. Kỹ năng ghi nhớ:

Bạn đã vượt qua hàng ngàn trang sách bằng cách đọc nhanh. Nhưng làm sao để ghi nhớ những kiến thức mới mẻ ấy? Dưới đây là một vài “công cụ” hỗ trợ hữu dụng trong quá trình đọc – hiểu:

1. Gạch chân, khoanh tròn, ghi chú ngắn:

Đánh dấu những phần mà bạn cho là quan trọng có thể giúp tăng khả năng ghi nhớ những gì đã đọc. Từ những ký hiệu riêng, bạn có thể tái hiện cả trang sách và kiến thức trong đó khi cần thiết. Tuy nhiên, không phải trang nào cũng cần phải đánh dấu, và tuyệt đối tránh gạch chân, bôi xanh đỏ bằng bút nhớ cả trang sách.

2. Gấp mép các trang quan trọng:

Trong một quyển sách dày 250 trang, có khoảng 25 trang quan trọng mà bạn nên gấp mép đánh dấu để quay lại đọc kỹ hơn.

3. Ghi lại những điểm quan trọng:

Nếu bạn tìm được những điều tâm đắc hay những “nhãn tự” tóm tắt toàn bộ nội dung cuốn sách, bạn nên viết lại những điều đó vào một tờ giấy (hay thậm chí là bìa sách, nếu có thể), và kẹp nó vào cùng quyển sách. Việc này giúp khắc sâu những điều quan trọng ấy vào bộ não của bạn, giúp bạn hiểu và ghi nhớ dễ dàng hơn.

4. Sử dụng sơ đồ tư duy (mind map):

Bài kiểm tra sắp tới của bạn gần như dựa trên cuốn sách này? Hãy cân nhắc việc sử dụng sơ đồ tư duy để ghi nhớ toàn bộ kiến thức trong sách chỉ trên 1 trang giấy. Não chúng ta chủ yếu ghi nhớ thông tin dưới dạng hình ảnh và các ý tưởng/các mối liên kết, không phải dưới dạng văn tự. Kết hợp với phương pháp đọc nhanh, việc làm sơ đồ tư duy giúp bạn hình ảnh hóa quyển sách và đưa thông tin từ bộ nhớ ngắn hạn sang bộ nhớ dài hạn.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng: đọc nhanh không phải một kỹ năng có thể luyện thành trong một sớm một chiều. Bạn có thể đọc gấp đôi, gấp ba tốc độ ban đầu theo phương pháp đọc nhanh sau vài tuần, nhưng để duy trì kỹ năng này, bạn phải thường xuyên luyện tập, biến nó thành một thói quen, một phản xạ tự nhiên. Mong rằng, phương pháp đọc nhanh sẽ giúp bạn vượt qua những năm đại học một cách hiệu quả, và tiếp tục trở thành một hành trang không thể thiếu cho quá trình lập nghiệp sau này.

[fbcomments]